SaveSaveSaveSave ← Tất cả hướng dẫn
Tiếng Việt

Hướng dẫn · An toàn thiết bị · · tác giả Stefan Tsezarov

Điện thoại của tôi có đang bị theo dõi không?

Ai đó nhắc đến một cuộc trò chuyện riêng tư. Họ biết bạn đã đi đâu, dù bạn chưa từng kể. Bạn thấy một thiết bị lạ trong tài khoản của mình.

Bạn muốn có câu trả lời. Kiểm tra điện thoại có thể giúp, nhưng trước hết cần biết người đó có thể lấy thông tin bằng cách nào. Họ có thể có quyền truy cập một tài khoản, một cài đặt chia sẻ vị trí, hoặc một ứng dụng trên điện thoại của bạn. Mỗi trường hợp cần một cách phản ứng khác nhau.

Nếu người thân cận có thể đang theo dõi bạn, hãy cân nhắc sự an toàn của mình trước khi đổi mật khẩu, gỡ ứng dụng hay tắt chia sẻ. Nếu có thể, hãy dùng một thiết bị mà họ không truy cập được để tìm trợ giúp. Bạn không cần kết quả quét trước khi nhờ hỗ trợ. Tại Việt Nam, bạn có thể gọi Tổng đài quốc gia 117 hỗ trợ người bị bạo lực gia đình (miễn phí, 24/7). Cuộc gọi có thể hiện trong nhật ký cuộc gọi của điện thoại. Nếu đang gặp nguy hiểm ngay lập tức, hãy gọi 113.

01Bị theo dõi không phải lúc nào cũng liên quan đến spyware

Một người có quyền truy cập e-mail hoặc tài khoản đám mây của bạn có thể đọc thông tin riêng tư từ chính thiết bị của họ. Cài đặt chia sẻ vị trí và các phiên nhắn tin được liên kết cũng có thể làm lộ thông tin. Có thể không có gì bất thường được cài trên điện thoại của bạn.

Ứng dụng theo dõi là một con đường khác. Chúng có thể thu thập thông tin như vị trí hay tin nhắn, tùy theo quyền hạn và thiết bị. Một ứng dụng được quảng cáo là “an toàn gia đình” vẫn có thể được dùng để theo dõi ai đó mà họ không biết hay không đồng ý. Lời quảng cáo không cho bạn biết việc sử dụng nó có chấp nhận được hay không.

Rồi đến spyware đánh thuê, như Pegasus. Đây là những công cụ tinh vi gắn liền với các cuộc tấn công có chủ đích nhắm vào những người như nhà báo, nhà hoạt động và người của công chúng. Một số cuộc tấn công không cần bạn chạm vào liên kết nào. Đó là vấn đề khác với một tài khoản mà người khác có thể đăng nhập. Apple giải thích về các cuộc tấn công spyware có chủ đích tại đây.

02Điều gì đáng xem kỹ?

Điện thoại nóng hay pin hao nhanh không thể cho bạn biết bạn có đang bị theo dõi hay không. Những triệu chứng đó có nhiều nguyên nhân có thể xảy ra.

Những điều hữu ích hơn để tìm hiểu gồm:

Một cài đặt lạ có thể có lời giải thích bình thường. Đây là những điểm khởi đầu để tìm hiểu, không phải bằng chứng có spyware. Tương tự, không tìm thấy điều nào trong số đó không chứng minh rằng mọi thứ đều an toàn.

03Nếu bạn lo lắng về bạn đời, người yêu cũ hoặc người trong gia đình

Bạn không cần đối chất với họ hay gỡ bỏ thứ gì ngay lập tức. Nếu ai đó đang kiểm soát hoặc đe dọa, việc mất quyền truy cập thông tin của bạn có thể làm thay đổi hành vi của họ.

Hãy bắt đầu với một dịch vụ hỗ trợ nạn nhân bạo lực gia đình, dùng thiết bị và tài khoản mà họ không truy cập được nếu có thể. Hãy giải thích rằng bạn nghi ngờ bị theo dõi kỹ thuật số và muốn được giúp lên kế hoạch cho bước tiếp theo. Tránh đăng nhập vào một tài khoản có thể đang bị theo dõi trên thiết bị an toàn hơn.

Chỉ lưu giữ ghi chép nếu điều đó an toàn. Ngày tháng, tin nhắn và ảnh chụp bằng thiết bị khác có thể hữu ích. Ảnh chụp màn hình lưu trên điện thoại có thể đồng bộ lên một tài khoản mà người kia xem được. Đừng tự đặt mình vào nguy hiểm để thu thập bằng chứng.

Trên iPhone được hỗ trợ, Cài đặt → Quyền riêng tư & Bảo mật → Kiểm tra an toàn cho phép bạn xem lại việc chia sẻ và quyền truy cập tài khoản. Trước khi dùng, hãy cân nhắc người kia có thể nhận ra điều gì khi quyền truy cập bị dừng. Nó giúp quản lý việc chia sẻ; nó không phải công cụ phát hiện spyware. Hướng dẫn Kiểm tra an toàn của Apple giải thích các tùy chọn và những điều cần cân nhắc về an toàn.

04Nếu bạn nghĩ mình bị nhắm đến vì công việc

Hãy tìm lời khuyên chuyên môn trước khi khôi phục cài đặt gốc điện thoại hay tìm cách gỡ spyware bị nghi ngờ. Việc khôi phục có thể xóa thông tin giúp ích cho cuộc điều tra.

Đường dây hỗ trợ an ninh kỹ thuật số của Access Now cung cấp hỗ trợ miễn phí, suốt ngày đêm cho những người dùng đủ điều kiện thuộc xã hội dân sự, bao gồm nhà báo, nhà hoạt động và người bảo vệ nhân quyền. Bạn không cần chạy bước kiểm tra của chúng tôi trước. Dịch vụ sẽ đánh giá một yêu cầu có thuộc phạm vi hỗ trợ của họ hay không.

Nếu bạn nhận được thông báo về mối đe dọa từ Apple, hãy xác minh bằng cách tự truy cập account.apple.com. Apple cho biết các thông báo này không yêu cầu bạn cài phần mềm, mở tệp, hay cung cấp mật khẩu hoặc mã xác minh qua e-mail hay điện thoại. Hãy coi trọng một cảnh báo thật và tìm trợ giúp chuyên môn. Hướng dẫn của Apple cũng giải thích khi nào nên cân nhắc Chế độ phong tỏa. Đọc lời khuyên của Apple.

05Bước kiểm tra spyware của chúng tôi có thể cho bạn biết gì

Bước kiểm tra spyware của SaveSaveSaveSave so sánh thông tin được cung cấp với các dấu hiệu đã công bố: tên miền đã biết, mã định danh ứng dụng và các dấu vết đã ghi nhận khác gắn với một spyware hoặc ứng dụng theo dõi cụ thể.

Bạn có thể kiểm tra văn bản được dán hoặc một liên kết trong trình duyệt. Cách kiểm tra Android là tùy chọn nâng cao, cần một bản thu thập được tạo bằng công cụ riêng trên máy tính. Không cách nào là một cuộc kiểm tra đầy đủ điện thoại của bạn. Trang web hiện không kiểm tra trực tiếp iPhone hay máy tính.

Nội dung được chọn được xử lý trong trình duyệt thay vì tải lên để phân tích. Việc mở trang web và tải danh sách dấu hiệu vẫn cần các yêu cầu mạng; thông báo quyền riêng tư giải thích các kết nối đó.

Phạm vi giới hạn ở các nguồn có trong phiên bản này. Nó không bao gồm mọi dòng hay phiên bản spyware, kể cả các dấu hiệu Pegasus sau này, Predator, Graphite, Candiru hay Cellebrite. Hãy xem bảng phạm vi của công cụ để biết các nguồn có trong đó, ngày của chúng và mọi danh sách không tải được.

Một kết quả khớp cần được đặt trong bối cảnh. Một tên miền có trong danh sách xuất hiện trong tin nhắn được dán không chứng minh điện thoại đã bị nhiễm. Ngay cả một kết quả khớp chính xác cũng phải được diễn giải theo những gì được so sánh và nơi nó được tìm thấy. Đừng mở một địa chỉ đáng ngờ để tìm hiểu nó.

Không khớp vẫn để lại những câu hỏi chưa có lời đáp. Bước kiểm tra không thể tìm thấy các dấu hiệu không có trong danh sách của nó hay dấu vết trong dữ liệu nó không đọc được. Kiểm tra một tin nhắn không xem xét thiết bị đã nhận tin nhắn đó.

Nếu một phát hiện khiến bạn lo lắng, hãy lưu kết quả ở nơi an toàn và tìm trợ giúp phù hợp. Nếu người thân cận có thể đang theo dõi bạn, hãy lập kế hoạch an toàn trước khi tạo bản thu thập hay thay đổi bất cứ thứ gì trên điện thoại.


Hướng dẫn này cung cấp thông tin an toàn chung, không phải tư vấn pháp lý. Các dịch vụ hỗ trợ khác nhau tùy quốc gia và đối tượng họ phục vụ.